TerraPower giấu bài trong bể muối nóng — lò hạt nhân biết tăng ga cho data center AI

Các startup điện hạt nhân đang tự quảng bá là thuốc chữa cho căn bệnh lớn nhất của data center AI: điện lúc nào cũng phải có. TerraPower — công ty do Bill Gates sáng lập — là cái tên mới nhất nhảy vào, và theo Bloomberg, hãng dự kiến công bố dự án data center đầu tiên ngay trong năm nay.

TerraPower chưa nói khách hàng là ai, nhưng hồi tháng 1 hãng từng công bố Meta đồng ý mua tám nhà máy điện Natrium. Dự án data center dự kiến khởi công năm 2027, sẽ là nhà máy thứ hai của công ty; nhà máy đầu tiên đang xây ở bang Wyoming.

Vì sao lò thường không hợp với AI

Lò hạt nhân chạy ngon nhất khi chạy hết công suất. Ở Mỹ, lò hạt nhân có hệ số công suất cao nhất trong tất cả các loại nhà máy điện — 92,5% thời gian phát ở mức tối đa. Nhưng chúng lên xuống rất chậm: lò hiện có chỉ tăng giảm khoảng 5% công suất định mức mỗi phút, còn lò module nhỏ (SMR) nhanh hơn chút, khoảng 10% mỗi phút.

Vấn đề là tải của data center AI nhảy dựng lên rồi tụt xuống cực nhanh theo nhịp GPU huấn luyện hay trả lời prompt. Biên độ dao động lớn tới mức turbine khí đã có trường hợp hỏng vì chịu không nổi. Muốn làm mượt đường cong đó thì phải gắn thêm cả dàn pin, mà pin thì tốn tiền.

TerraPower thiết kế lò 345 megawatt làm mát bằng muối nóng chảy để né đúng chỗ đó. Thay vì tăng giảm công suất lò, họ cứ để lò phân hạch đều đặn và dồn nhiệt dư vào một vại natri nóng chảy khổng lồ. Khi nhu cầu vọt lên, nhà máy rút nhiệt từ bể đó ra sinh hơi quay turbine. Thiết bị đắt tiền vẫn chạy kể cả lúc nhu cầu thấp, nhờ vậy khấu hao được trải trên nhiều giờ vận hành hơn.

Điều hay ho là ban đầu TerraPower thiết kế như vậy để hợp với điện gió và mặt trời chứ không phải data center — hai bên đều bấp bênh, chỉ khác phía của phương trình.

Anh em tin hạt nhân sẽ là lời giải cho cơn khát điện của AI, hay chỉ là câu chuyện đẹp chờ giá vốn hạ xuống? Bàn với Cenix nha.

Nguồn tham khảo: TechCrunch

Nguồn: TechCrunch