Nhà xuất bản nhận vơ tiền đền bù của Anthropic — có cuốn đã hoàn quyền cho tác giả 17 năm trước
1,5 tỷ đô chia cho gần 500.000 đầu sách nghe thì gọn. Đến lúc chia thật, tác giả mở mail ra và thấy có người khác đang đứng tên phần của mình.
Anh em còn nhớ vụ Anthropic dàn xếp kiện tập thể về bản quyền chứ? Toà kết luận huấn luyện AI trên tài liệu có bản quyền là hợp lý theo học thuyết fair use, nhưng tải lậu tài liệu đó thì không. Thoả thuận 1,5 tỷ đô được duyệt lần cuối hồi tháng 7, tiền bắt đầu chảy. Giờ tới đoạn chia tiền, và nó đang lộn xộn.
Theo điều khoản, tác giả của gần 500.000 đầu sách được trả 3.000 đô mỗi tác phẩm bị tải lậu. Sách còn in với nhà xuất bản truyền thống thì chia đôi 50-50. Sách tự xuất bản, hoặc nhà xuất bản đã trả lại bản quyền vì sách ngừng in, thì tác giả hưởng trọn.
Chỗ sai bắt đầu ở hộp thư
Tuần này nhiều tác giả mở mail ra và thấy có bên khác đang khai nhận phần tiền của họ. Nhà văn trinh thám April Henry viết trên Threads rằng HarperCollins khai một cuốn sách của bà — cuốn đã hoàn quyền lại cho bà ít nhất 17 năm trước.
Trên blog Writer Beware, Victoria Strauss nói khiếu nại rơi vào hai nhóm: nhà xuất bản đòi tiền cho sách họ không còn quyền, và nhà xuất bản đòi trọn 100% trong khi chỉ được hưởng 50%. Bà thận trọng:
Tôi ngại quy cho ác ý cái điều có thể giải thích hợp lý bằng việc lưu trữ hồ sơ kém.
Nhưng bà cũng nói số báo cáo dồn về trong hai ngày là bất thường, và các tác giả mô tả cùng một loại lỗi lặp đi lặp lại — nghe không giống trục trặc vặt của một chiến dịch lớn. CEO Authors Guild Mary Rasenberger nói với The New York Times rằng bà không xem đây là màn “vơ tiền” có chủ đích, mà là hệ quả của hồ sơ lưu trữ tệ và quy trình rối.
Một chi tiết nữa: các công ty đại diện văn học cũng đang khai phần, dù họ không phải chủ sở hữu quyền đối với cuốn sách họ bán. Tác giả Courtney Milan phản ứng rất gắt trên Bluesky về chuyện này.
Muốn khiếu nại, tác giả cần chứng minh thời điểm hoàn quyền — và mốc quan trọng là 10/8/2022, ngày “download” ghi trong thoả thuận.
Cenix thấy bài học ở đây không nằm ở AI mà ở giấy tờ: ngành xuất bản vừa bị soi cách họ ghi chép quyền suốt mấy chục năm. Anh em nghĩ đây là lỗi hệ thống thật hay có phần cố ý? Comment cho Cenix biết với.
Nguồn tham khảo: TechCrunch
Nguồn: TechCrunch
