Sử gia Harvard nói giới công nghệ đọc sai khoa học viễn tưởng — và đó là vấn đề

Jill Lepore — sử gia Harvard, cây bút của The New Yorker và chủ nhân giải Pulitzer cho công trình về Hiến pháp Mỹ — vừa trò chuyện với podcast Equity của TechCrunch quanh cuốn sách sắp ra mắt, “The Rise and Fall of the Artificial State”.

Luận điểm chính: các công ty công nghệ đang dần thay thế chức năng của nhà nước dân chủ, và bà gọi đó là “sự quay lại của chuyên chế và huyền bí hoá, dưới hình thức cai trị bằng thuật toán, tập đoàn, máy móc”.

Lepore nói rõ bà không chống công nghệ: “Tôi kết hôn với một nhà khoa học máy tính. Tôi thực sự hào hứng với đủ loại cách mạng trí tuệ mà chúng ta đang ở giữa. Vấn đề của tôi là cách các tập đoàn tư nhân ngày càng đảm nhận chức năng của nhà nước. Không ai đồng thuận chuyện đó cả.”

Đọc sai truyện cảnh báo

Phần thú vị nhất là chỗ bà cho rằng nhiều lãnh đạo Thung lũng Silicon đọc khoa học viễn tưởng như sách hướng dẫn, trong khi phần lớn là truyện cảnh báo. Nói về Elon Musk, bà cười: “Điều buồn cười ở Musk là những thứ ông ấy thích thực ra đánh bại và phủ định hoàn toàn mọi niềm tin chính trị của ông ấy.”

Bà lấy ví dụ quảng cáo Macintosh “1984” của Apple — Apple dựng máy tính lớn thành hình ảnh nhà nước toàn trị, còn chiếc Mac cá nhân là cây rìu phá bỏ nó. “Đó là quảng cáo thông minh. Tôi nghi ngờ chuyện có ai ở Apple thực sự tin máy tính cá nhân sẽ là công cụ giải phóng cá nhân.”

Lepore cũng gọi luận điệu “Twitter là quảng trường thị trấn số” là chuyện tào lao, và đưa số liệu: khi đó chỉ 1/5 người Mỹ có tài khoản Twitter, phần lớn chưa từng dùng, và trên 90% số tweet về chính trị đến từ chưa tới 10% người dùng thường xuyên. “Không có cách nào Twitter đại diện cho cử tri cả. Nếu chính trị gia dùng nó để đo lòng dân thì họ đang nhận thông tin rất tệ.”

Về làn sóng phản đối data center hiện nay, bà chỉ ra ví dụ ở Salt Lake, nơi hơn 70% người dân phản đối nhưng đại diện của họ vẫn ủng hộ. “Đó không phải là đại diện cho dân.”

Anh em nghĩ sao — nhận định của Lepore là lời cảnh tỉnh cần thiết, hay hơi nặng tay với ngành công nghệ? Cenix rất muốn nghe cả hai phía ở phần bình luận.

Nguồn tham khảo: TechCrunch

Nguồn: TechCrunch