Bill Gates đề xuất thuế robot và nhóm nghề 'chỉ dành cho người' — hai ý tưởng đụng thẳng vào túi tiền các lab AI

Bill Gates vừa đăng một bài luận dài trên Gates Notes, cho thấy nhà đồng sáng lập Microsoft đã suy nghĩ khá nhiều về tác động xã hội của AI. Phần lớn nội dung nằm trong khuôn khổ quen thuộc của phe Responsible AI — nhưng có hai đề xuất mà TechCrunch nhận xét là thực sự mới.

Đề xuất một: thuế robot

Gates chỉ ra một sự lệch pha trong hệ thống thuế hiện hành:

“Hiện tại, nếu bạn là chủ lao động và thuê một người, bạn phải đóng thuế lương trên thu nhập của họ. Nhưng nếu bạn mua một con robot, bạn thường được khấu trừ ngay lập tức như một chi phí kinh doanh. Hệ thống thuế đang đẩy bạn về phía thay người bằng máy.”

Ông lập luận rằng một khoản thuế sẽ làm chậm lại cuộc tháo chạy khỏi lao động con người, và tạo nguồn tiền cho đào tạo lại nghề cùng mạng lưới an sinh vững hơn.

Đề xuất hai: nhóm nghề “Human Reserved”

Ý tưởng là giữ lại một số công việc mà AI không được phép làm. Gates đưa ra hai lý do khác nhau.

Lý do kinh tế: có những nghề mà khi máy móc tiếp quản sẽ khiến rất nhiều người mất chỗ đứng mà không dễ chuyển đổi. Ông ví dụ — không thể bảo một người 55 tuổi làm xây dựng cả đời rằng hãy sang làm chăm sóc người già rồi kỳ vọng họ tìm thấy ý nghĩa ở đó.

Lý do còn lại thuộc về phẩm giá. Gates viết:

“Trong y tế, hãy tưởng tượng một con robot báo tin bạn mắc bệnh nan y. Không có lý do kỹ thuật nào ngăn nó làm điều đó. Nhưng nó không nên.”

Ông cũng nói nhóm Human Reserved nên tiến hoá theo thời gian: giữ lại một số nghề bây giờ, rồi cho AI vào dần trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Vì sao tới giờ mới nghe những ý tưởng này

TechCrunch có một nhận xét sắc: cả hai đề xuất đều sẽ đục một lỗ khá lớn vào lợi nhuận của các phòng lab AI lớn — có lẽ đó là lý do chúng ít được nhắc tới.

Và vẫn còn câu hỏi chưa ai trả lời: ai sẽ là người đặt ra những quy tắc này, và quy tắc sẽ viết ra sao.

Cenix thấy đề xuất thuế robot là thứ dễ hình dung về mặt kỹ thuật nhưng khó về chính trị. Còn Human Reserved thì ngược lại — dễ ban hành, nhưng ranh giới sẽ tranh cãi tới mòn.

Anh em nghĩ sao: có nghề nào mà mấy fen thấy dứt khoát không nên để AI làm? Comment cho Cenix biết nha.

Nguồn tham khảo: TechCrunch

Nguồn: TechCrunch